Heroverweging Hoger Onderwijs toont geen enkele ambitie

Nederland loopt met voorstellen heroverwegingen internationaal uit de pas

De voorstellen van de ambtelijke werkgroep Heroverweging Hoger Onderwijs leveren geen bijdrage aan de breed gedragen politieke ambitie om door een kwaliteitsverbetering in het hoger onderwijs de slagkracht van Nederland als kenniseconomie te verbeteren en terug te keren in de top vijf van de wereld. Voorzitter van de VSNU Sijbolt Noorda: ´Dit is een ambtelijke analyse uit de jaren tachtig. Zo komen we er niet. De studentenpopulatie is totaal veranderd. Alles draait nu om maatwerk en differentiatie, juist met het oog op de toekomst.´

Effecten bezuinigingen op kwaliteit onderwijs rampzalig
In de eerste twee opties wordt uitsluitend geld aan het hoger onderwijs onttrokken. Slechts in het derde scenario uit het eindrapport ‘Studeren is investeren’ is er sprake van een heel bescheiden investering naast grote bezuinigingen. Dit terwijl in de uitgekomen verkiezingsprogramma’s de politieke partijen zich opnieuw uitspreken voor extra investeringen in onderwijs en wetenschap. Ook de nog maar twee dagen geleden gepresenteerde Kennisinvesteringsagenda van het Innovatieplatform, waarin wordt aangegeven hoe de Nederlandse Kenniseconomie kan worden verbeterd, wordt door geen van de voorgestelde scenario’s ondersteund.‘Dit is het paard achter de wagen spannen’, aldus voorzitter Doekle Terpstra van de HBO-raad, ´daarbij is het vreemd dat de studenten in alle gevallen meer betalen en er niet of nauwelijks meer onderwijs voor terug zien.´

Resultaten in onderwijs vragen om ambitie niet om een goedkoper productieproces
Alle scenario’s gaan uit van een efficiëntiekorting van 5%. Dit is een achterhaald verhaal. Het onderwijs is al jaren efficiënt en leidt steeds meer studenten op voor steeds minder geld. In vergelijking met 1980 is het aantal studenten aan het hoger onderwijs verdubbeld. Die groei zet zich de komende decennia onverminderd voort, iets waar geen van de scenario’s rekening mee houdt. De verwachtingen aan en de ambities van het hoger onderwijs nemen terecht toe. Positieve resultaten vragen om inspanning, niet om een goedkoper productieproces. Studenten en instellingen geven al lange tijd het signaal af dat wat dat betreft de ondergrens is bereikt. Kwaliteitseisen gaan omhoog terwijl de financiering steeds verder daalt.

Investering in kennis essentieel voor internationale concurrentiepositie Nederland
Kennis is de stuwende kracht achter duurzame groei. Die duurzame groei vraagt om een goed toegeruste beroepsbevolking. Het opleiden van deze beroepsbevolking vraagt om meer maatwerk in het onderwijs. Het aantal studenten zal tot 2020 zeker met een derde toenemen Dit maakt stevige inspanningen gericht op het succes van studenten noodzakelijk. Een versteviging van de Nederlandse internationale concurrentiepositie vraagt om substantiële investeringen in innovatie en onderzoek. Uit internationale vergelijkingen blijkt dat de Nederlandse investeringen ver achterblijven bij die van belangrijke rivalen. Zonder actie zal Nederland uit de top verdwijnen. De meeste van onze buurlanden hebben teneinde hun internationale concurrentie positie te verstevigen flink extra in kennis geïnvesteerd. Sijbolt Noorda: 'Je kunt niet naar de toekomst gaan door in de achteruitkijkspiegel te kijken. Nederland moet haar positie in de wereldeconomie versterken en dat betekent investeren in kennis. Dat kost wat op de korte termijn, maar de opbrengst is veelvuldig"

De voorstellen waarmee de Commissie Veerman over een week komt, waar wel inhoudelijk gekeken wordt naar het hoger onderwijs, zullen de boekhoudkundige exercitie die de heroverweging voor het hoger onderwijs is geworden snel overtreffen. HBO-raad en VSNU gaan ervan uit dat deze adviezen meer handvatten voor innovatie en kwaliteit bieden.

(Dit is een gezamenlijk persbericht van de VSNU en de HBO-raad.)