Naar een nieuwe generatie techniekopleidingen: HBO in BEDRIJF

Nederland heeft veel meer hbo-techniek-ingenieurs nodig. De techniek-opleidingen behoeven een nieuw profiel. De hogescholen moeten daarvoor hun opleidingen anders inrichten en beter afstemmen op de topsectoren en de regionaal aanwezige kennis en bedrijven. Omdat er nu teveel smalle opleidingen zijn, moet het aantal opleidingen worden teruggebracht tot vier brede opleidingen Applied Science, Engineering, Built Environment en ICT. De samenwerking met het bedrijfsleven moet intensiever. Er moet worden geïnvesteerd in praktijkgericht onderzoek  en in de vorming van zwaartepunten. Hogescholen stemmen hun opleidingsportfolio zowel onderling als met het bedrijfsleven af.

Dit advies  geeft de Verkenningscommissie HBO Techniek aan de HBO-raad (vereniging van hogescholen). Deze commissie werd in september ingesteld om te adviseren over de ontwikkeling van het hoger technisch onderwijs. De commissie staat onder voorzitterschap van Martin van Pernis (voorzitter Koninklijk Instituut van Ingenieurs KIVI NIRIA) en telt verder vijf leden uit het bedrijfsleven, een lid uit het Platform Bèta Techniek en een lid uit een hogeschoolbestuur.

Brede en integrale benadering
De maatschappelijke vraagstukken die de ingenieur van de toekomst moet oplossen, vergen volgens de commissie een brede en integrale benadering. De ingenieur van de toekomst moet steeds vaker expertise en mensen van verschillende gebieden bij elkaar brengen. Hij of zij moet zich bewust zijn van de interdisciplinaire en maatschappelijke context van het ingenieursvak. Dat veronderstelt niet alleen gedegen vakkennis maar ook een grote nieuwsgierigheid, een open blik, de mind set van een onderzoeker. Dit is één van de redenen waarom de commissie voor bredere opleidingen pleit, waarbij het generieke opleidingsdeel meer aandacht krijgt.

Meer studenten techniek
De herijking van de technische opleidingen moet ook leiden tot meer studenten die techniek gaan studeren. Dat is hard nodig om de concurrentiepositie van Nederland te behouden en te versterken. De commissie vindt het belangrijk dat het aantal studenten, dat een opleiding met een technisch profiel volgt, stijgt van 16% nu naar 40% in 2025.
De HBO-raad is verheugd met het advies van de commissie. Onderschreven wordt de toenemende betekenis van breed opgeleide ingenieurs en het belang van een herijking van het ingenieursprofiel. Dat zal ook gevolgen hebben voor het opleidingsaanbod. De aanbevelingen voor meer flexibiliteit in de opleidingen, meer ruimte voor eigen hogeschool-beleid en voor vergroting van de betrokkenheid van het bedrijfsleven passen goed in de verenigingsagenda.

Het rapport zal komende tijd worden besproken met partners uit het bedrijfsleven en in de HBO-raad (vereniging van hogescholen). Daarbij zal ook gekeken worden naar de relatie met het topsectorenbeleid van het kabinet. Naar verwachting zullen de hogescholen op 3 februari 2012 een besluit nemen over de aanbevelingen van de commissie en over het vervolg hierop.

HBO Techniek in BEDRIJF (december 2011)